Charakterystyka umowy ubezpieczenia

Co to jest umowa ubezpieczenia i czym się charakteryzuje?

Umowa ubezpieczenia jest umową, w której ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

Świadczenie zakładu ubezpieczeń może polegać na zapłacie:

przy ubezpieczeniu majątkowym – określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku,

przy ubezpieczeniu osobowym – umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej.

Zawarcie umowy ubezpieczenia musi być potwierdzone dokumentem ubezpieczenia (polisa). Umowa ubezpieczenia może być zawarta na cudzy rachunek.

Co to jest działalność ubezpieczeniowa i czym jest umowa reasekuracyjna?

Zgodnie z ustawą z 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej przez działalność ubezpieczeniową rozumie się wykonywanie czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych.

Czynności ubezpieczeniowe to m. in.:

- zawieranie umów ubezpieczenia, umów gwarancji ubezpieczeniowych lub zlecanie ich zawierania uprawnionym pośrednikom ubezpieczeniowym;

- zawieranie umów reasekuracji lub zlecanie ich zawierania brokerom reasekuracyjnym - umowa reasekuracji to umowa, w której zakład ubezpieczeń (cedent) odstępuje innemu zakładowi ubezpieczeń (reasekurant) część ryzyka ubezpieczeniowego wraz z częścią składek ubezpieczeniowych, a reasekurant zobowiązuje się do wypłaty odpowiedniej części odszkodowania w przypadku zdarzenia losowego opisanego w umowie ubezpieczeniowej;

- składanie oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowania lub inne świadczenia należne z tytułu umów ubezpieczenia i reasekuracji;

- ustalanie składek i prowizji z tytułu zawieranych umów ubezpieczenia i reasekuracji;

- ustanawianie w drodze czynności cywilnoprawnych zabezpieczeń rzeczowych lub osobistych, jeżeli są one bezpośrednio związane z zawieraniem umów ubezpieczenia i reasekuracji.

Strony umowy ubezpieczenia

Stronami umowy ubezpieczenia są:

- ubezpieczyciel – zakład ubezpieczeń, towarzystwo ubezpieczeniowe, które prowadzi działalność w zakresie zapewniania ochrony ubezpieczeniowej na wypadek wystąpienia określonych w umowie zdarzeń;

- ubezpieczający – osoba (fizyczna, prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) zawierająca umowę ubezpieczenia zobowiązana do zapłaty składki ubezpieczeniowej, ubezpieczający może, ale nie musi być jednocześnie ubezpieczonym, tzn. osobą, na rzecz której umowa ubezpieczenia została zawarta, podlegającą ochronie ubezpieczeniowej.

Przedawnienie roszczeń z umowy ubezpieczenia

Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem trzech lat. W wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się zgodnie z ogólną normą z art. 123 k.c. (tzn. przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia; przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje; przez wszczęcie mediacji), a także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia (musi ono zawierać rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środkach zaskarżenia – jeżeli nie zawiera tych wszystkich czterech elementów, to bieg przedawnienia nie biegnie na nowo).