Postępowanie w sprawie o rozwód

Podstawową przesłanką orzeczenia rozwodu przez sąd jest zaistnienie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego. Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeśli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Zupełność rozkładu pożycia polega na ustaniu między małżonkami więzi: uczuciowej, fizycznej oraz gospodarczej. Trwałość rozpadu oznacza, że małżonkowie nie powrócą już do wspólnego pożycia.

Zgodnie z przepisami procedury cywilnej w każdej sprawie o rozwód sąd zarządza przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron.

Jeżeli istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa, sąd może skierować strony do mediacji, nawet jeśli postępowanie zostało zawieszone. Postępowanie zawiesza się, jeżeli sąd nabierze przekonania, że istnieją widoki na utrzymanie pożycia małżeńskiego. Podjęcie postępowania następuje na wniosek jednej ze stron.

Niedopuszczalne jest powództwo wzajemne o rozwód oraz wszczęcie odrębnej sprawy o rozwód w czasie trwania procesu o rozwód.

Małżonek może dochodzić roszczeń alimentacyjnych od drugiego małżonka na wypadek orzeczenia rozwodu. Dochodzenie następuje przez zgłoszenie wniosku na rozprawie w obecności drugiego małżonka albo w piśmie, które należy doręczyć drugiemu małżonkowi.

W czasie trwania procesu o rozwód nie może być wszczęta odrębna sprawa o zaspokojenie potrzeb rodziny i o alimenty pomiędzy małżonkami albo pomiędzy nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi co do świadczeń za okres od wytoczenia powództwa o rozwód. Pozew lub wniosek o zabezpieczenie w takiej sprawie sąd przekaże sądowi, w którym toczy się sprawa o rozwód, w celu rozstrzygnięcia według przepisów o postępowaniu zabezpieczającym.

W każdym stanie sprawy o rozwód sąd może skierować strony do mediacji w celu ugodowego załatwienia spornych kwestii dotyczących zaspokojenia potrzeb rodziny, alimentów, sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi oraz spraw majątkowych podlegających rozstrzygnięciu w wyroku orzekającym rozwód.

Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie. W tym wypadku następują skutki, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.

W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o:

- władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków, o kontaktach rodziców  z dzieckiem, a także o wysokości ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka;

- o sposobie korzystania z mieszkania wspólnie zamieszkiwanego przez rozwiedzionych małżonków;

- podziale majątku wspólnego na wniosek jednego z małżonków, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

W postępowaniu  o rozwód  nie można oprzeć rozstrzygnięcia wyłącznie na uznaniu powództwa lub przyznaniu okoliczności faktycznych.

Sprawy o rozwód rozpatrują Sądy Okręgowe.